Χαλάνδρι - Σύνταγμα - Νέος Κόσμος

      Αυτό που θα διαβάσετε είναι το τελευταίο μου post περί ετερονομίας. Αφού έκανα μια ιστορική αναδρομή, έφτασα πλέον στον 20 αιώνα.  Σας θυμίζω ότι, κ ατά τις αρχές του 20ου αιώνα είχαν πλέον ωριμάσει οι συνθήκες για τη διάλυση της Οθωμανικής αυτοκρατορίας και οι νέες χώρες που είχαν συσταθεί στα Βαλκάνια, δηλαδή η Ελλάδα, η Βουλγαρία και η Σερβία, να μοιραστούν τα ευρωπαϊκά της εδάφη. Αυτό έγινε με τους Βαλκανικούς πολέμους όπου στο πλαίσιο του 2ου Βαλκανικού πολέμου η κάθε μία από αυτές τις χώρες διεκδίκησε σημαντικές εδαφικές προσαρτήσεις και αύξησε την επικράτειά της κατά πολύ. Όπως τα έφερε η συγκυρία, ή η πρόνοια κατά άλλους, η Ελλάδα φάνηκε – στάθηκε αν θέλετε – η πιο ευνοημένη από τις τρείς συμπλεκόμενες χώρες αφού κατόρθωσε να προσαρτήσει στην επικράτειά της τη Θεσσαλονίκη, που ήταν άλλωστε το μήλο της Έριδος, και να δημιουργήσει ένα τόξο εκτεινόμενο στο νότιο τμήμα της Βαλκανικής χερσονήσου από τη Χαλκιδική στα δυτικά έως τον ποταμό Έβρο προς ανατολάς. ...

   Μετά από το τρυφερό ιντερλούδιο του προηγούμενου μου post, επανέρχομαι στην ετερονομία που μαστίζει διαχρονικά την Ελλάδα. Αν θυμάστε, στα προηγούμενα είχα κάνει μια ιστορική αναδρομή και σας υπενθύμισα τον τρόπο με τον οποίο η Ελλάδα διαμορφώθηκε ως σύγχρονη χώρα, μετά από αιώνες που ο Ελληνισμός στερούνταν κρατικής υποστάσεως. Θ α ήθελα λοιπόν να ολοκληρώσω τη σκέψη μου σχετικά με το κομμάτι της νοτίου Ελλάδας και να σας εξηγήσω πως κατά τη γνώμη μου η ετερονομία εξακολούθησε να υφίσταται λόγω της έλευσης του Όθωνα. Όπως εξήγησα, κατά την αντίληψή μου τουλάχιστον, η νότιος Ελλάδα – η Ελλάδα κάτω από τον Όλυμπο και οπωσδήποτε κάτω από την Όθρυ – παρέμεινε υπανάπτυκτη και στο παρασκήνιο κατά τη διάρκεια δύο αυτοκρατοριών˙ της Βυζαντινής και της Οθωμανικής. Η ετερονομία θα μπορούσε κανείς να ισχυριστεί ότι διατηρήθηκε ακόμα και μετά την ίδρυση του Ελληνικού κράτους, με την έλευση των Βαυαρών ως ηγεμόνων με στιβαρό πολιτικό αποτύπωμα. Όσοι συμφωνούν μαζί μου θα έλεγαν ότι η δ...

    Ήταν κάποτε ένα ξέγνοιαστο, χαρωπό κοριτσάκι, μεγαλωμένο στον επαρχιώτικο πουριτανισμό της δεκαετίας του ’50 αλλά όμως με τόσο πολλή αγάπη! Μεγάλοι σε ηλικία οι γονείς, ακόμα και για την εποχή μας, πόσο μάλλον για εκείνα τα χρόνια. Είχε και μια αδερφή, και αυτή πολύ μεγαλύτερη, που ήταν κάπως σαν ένας ακόμα κηδεμόνας. Τις έδενε μια αγάπη ίσως κάπως απρόθυμη και σίγουρα δύσκολη. Δεν έμενε μαζί τους μόνιμα, άλλωστε. Έρχονταν καλοκαίρια και Χρονιάρες μόνο, αφού σπούδαζε σε κάποια πόλη αλαργινή.   Κάποτε υπήρχε και ένας αδερφός, αυτόν όμως μήτε που τον γνώρισε. Πέθανε δυστυχώς εκείνα τα απαίσια χρόνια της κατοχής, μόλις δεκαέξι χρονών. Βέβαια, για το κοριτσάκι αυτό, εκείνος ο αδικοχαμένος αδερφός που δεν γνώρισε δεν ήταν παρά μια αφήγηση από το στόμα της μαμάς – ο μπαμπάς δεν μιλούσε ποτέ για εκείνον – άντε και μια κιτρινισμένη φωτογραφία που έδειχνε ένα νεαρό παλληκαράκι το οποίο μια χρονιά «αρίστευσε», όπως έγραφε στο απόκομμα. Τίποτα λοιπόν παραπάνω από μια αναφορά. ...

    Θα θυμάστε το προηγούμενο που post, όπου παρέθετα δύο γενικόλογες σκέψεις μου σχετικά με τους λόγους που υπάρχει και διαιωνίζεται στη χώρα μας η γνωστή σε όλους μας κατάσταση. Κλείνοντας, το έριξα και στο κλίμα του Μεσογειακού χώρου σχολιάζοντας ότι ήταν πάντα ευκολότερο για τον καθένα εάν δει τα σκούρα να κάτσει στο περιβόλι του και να μη βλέπει τα μούτρα κανενός, που λέει ο λόγος.   Εδώ θα ήθελα να κάνω μια σύντομη ιστορική αναδρομή στο γεωγραφικό χώρο που καταλαμβάνει σήμερα η χώρα μας. Προφανώς, το παρόν έχει τις ρίζες του στο παρελθόν. Για αυτό, ας λάβουμε υπόψη μας και την ιστορική αλληλουχία μετά την παρακμή των αρχαίων ελληνικών πόλεων-κρατών υπό το πρίσμα της μεταγενέστερης ετερονομίας που μας επιβλήθηκε. "Το πας πολύ πίσω, μάστορα", θα μου πείτε, μείνετε όμως μαζί μου αν έχετε την καλοσύνη, μπορεί και να σας ενδιαφέρει!    Όπως έχω γράψει και στο περί Αθήνας αν θυμάστε αγαπητοί μου αναγνώστες, από τον 5ο μ.Χ. αιώνα όταν και εδραιώθηκε ο Χριστιανισμ...

    Πριν από κάποιο καιρό είχα δει ένα αφιέρωμα που είχε η τηλεόραση σχετικά με τον Κορνήλιο Καστοριάδη, έναν φιλόσοφο και διανοητή της εποχής μας για όσους χρειάζεται η σύσταση, ο οποίος ισχυρίστηκε πως η απώτερη ρίζα μιας διαπιστωμένης τάσης παραβατικότητας μεγάλης μερίδας πολιτών απέναντι στους νόμους της Πολιτείας μπορεί να οφείλεται σε μια νοοτροπία η οποία εξελίχθηκε και διαμορφώθηκε κατά αυτό τον τρόπο επειδή έχουμε ετερονομία. Με άλλα λόγια, οι νόμοι, το δίκαιο, το θεσμικό πλαίσιο κοινωνικής συνύπαρξης, δεν έχουν διαμορφωθεί από εμάς για εμάς αλλά είναι φερτά από διάφορα κέντρα εξουσίας ξένα σε εμάς και στον τόπο μας εδώ και πολλούς αιώνες, διαφορετικά αναλόγως της εκάστοτε χρονικής περιόδου.   Αυτός ο συλλογισμός του Καστοριάδη μπορώ να πω ότι με προβλημάτισε, αφού πάντα διέκρινα μια τάση μέρος του πληθυσμού της χώρας μας να μην είναι ιδιαιτέρως πρόθυμο, ας το θέσω απαλά, να διεκπεραιώσει τις τυπικές του υποχρεώσεις προς την Πολιτεία. Αν και αληθές, θα ήταν θεω...

    Είναι φορές που το ημερολόγιο, όπως του τραβάμε τα φύλλα κάθε μέρα, φτάνει σε κάποιες ημερομηνίες που είναι φορτωμένες με αναμνήσεις από διαφορετικές περιστάσεις, οι οποίες, αν και συνέβησαν την ίδια ημερομηνία – ημερομηνία, όχι χρονολογία – είναι τόσο ετερόκλητες και εμφατικά αντιθετικές μεταξύ τους που δεν μπορούν παρά να δημιουργήσουν ένα είδος συναισθηματικού βραχυκυκλώματος.   Όσοι το έχουν βιώσει σίγουρα θα ταυτίζονται.     Σε αυτό το σημείο, αν το καλοσκεφτεί κανείς θα μπορούσε ίσως να αναρωτηθεί, τελικά, πόσο καλά γνωρίζονται οι άνθρωποι με τους γύρω τους? Ακόμα και με εκείνους που είναι πολύ κοντινοί μεταξύ τους και θα έλεγαν ότι γνωρίζονται εις βάθος, πόσο άγνωστοι τελικά είναι μεταξύ τους?   Μπορεί κανείς να ισχυριστεί ότι γνώριζε επακριβώς ποιες ήταν οι τελευταίες σκέψεις της μητέρας του εκείνες τις στιγμές λίγο πριν πεθάνει? Ποιος θεωρεί ότι θα μπορούσε να καταγράψει επακριβώς όλες τις σκέψεις που έχει κάνει ο σύντροφός του μέσα σε μια μέρ...

    Με την ευκαιρία μιας πρόσφατης περίστασης όπου είχα την ευκαιρία να κάνω μια περιοδεία στις γεύσεις και τα αρώματα κρασιών Αττικών αμπελώνων, συνοδεία μάλιστα food pairing , σκέφτηκα να ανεβάσω κάτι σχετικό με το αγαπημένο και διαδεδομένο αυτό ποτό!         K ρασί, λοιπόν! Είναι ένα ιδιαίτερα αγαπημένο οινοπνευματώδες ποτό, προϊόν της ζύμωσης των σταφυλιών. Σ υνήθως, δε, είναι συνοδευτικό γευμάτων. Αν και είναι ευρέως διαδεδομένο στη λεκάνη της Μεσογείου, παράγεται και αρκετά βορειότερα από τα μεσογειακά κλίματα. Η ποικιλία του κρασιού που παράγεται σε κάθε τόπο αντικατοπτρίζει την σύσταση του εδάφους αλλά και το κλίμα του. Είναι ένα ποτό τόσο παλιό και τόσο έντονα συνυφασμένο με την καθημερινότητα που χρησιμοποιείται ακόμα και σε θρησκευτικές τελετές! Έχει εξυμνηθεί σε τραγούδια ενώ υπάρχουν αρκετές παροιμίες και παρομοιώσεις που έχουν βγει έχοντας ως βάση τους το κρασί! Ας μην παραβλέπουμε ακόμα ότι αποτελεί διαχρονικό σύμβολο της αποφόρτισης κ...

    Διακόσια πέντε χρόνια πέρασαν από εκείνα τα δοξασμένα χρόνια του 1821. Ονόματα τρανταχτά όπως Κολοκοτρώνης, Καραϊσκάκης, Μπουμπουλίνα ή έννοιες όπως η πολιορκία του Μεσολογγίου, τα οποία, ακόμα και αν αρκετοί δεν γνωρίζουν επακριβώς και λεπτομερώς την ιστορική τους ακρίβεια, παρά ταύτα είναι τόσο βαθιά ριζωμένα στο συλλογικό υποσυνείδητο του Ελληνικού έθνους!    Και, πόσο περίλαμπροι ήταν θυμάμαι οι εορτασμοί της επετείου των 200 χρόνων από την επανάσταση! Μέχρι και σημειολογικά φαντάσματα ξεθάφτηκαν τότε για να τονίσουν το άσβεστο κλέος του μικρού μας έθνους, ενδεχομένως σε μια απόπειρα συνειρμικής ταύτισης της επετείου με τους Ολυμπιακούς Αγώνες που διοργανώσαμε κάποτε…. Και μας αποδιοργάνωσαν… Θα μου πείτε, αγαπητοί μου αναγνώστες, τους Ολυμπιακούς περιμέναμε για να αποδιοργανωθούμε? Και πόσο δίκιο θα έχετε!   Επίσης, μπορεί να έχετε δίκιο όλοι όσοι μου σχολιάσετε ότι ήταν συγκυριακό το γεγονός ότι το πρόσωπο της επιτροπής των Ολυμπιακών αγώνων ήταν κ...

    Επανέρχομαι με το τελευταίο σκέλος της παράθεσης του προβληματισμού μου σχετικά με την αντίληψη που έχει κάθε ένας για το αν έχει κυλίσει η ζωή του όπως εκείνος θα ήθελε ή όχι.     Επιμένω να θέλω να παραμείνω στην περίπτωση που ένας άνθρωπος δεν κατόρθωσε την ευόδωση των ονείρων του, ή ας μην το θέσω καν έτσι αφού εν τέλει ποτέ κανείς δεν θα μπορούσε να είναι απόλυτα ικανοποιημένος από τη ζωή του ή να ισχυριστεί ότι ακολούθησε πλήρως όλες του τις φιλοδοξίες ή πως πραγματοποίησε όλα του τα όνειρα, αλλά ας το διατυπώσω ότι ένας άνθρωπος δεν κατάφερε να ζήσει κατά πως ήθελε, δεν κατάφερε να πάρει τις αποφάσεις εκείνες που επιθυμούσε κατά το διάβα της ζωής του αλλά άφησε την κεκτημένη ταχύτητα, τη συγκυρία ή την επιρροή και το ειδικό βάρος που έχουν στη ζωή του άλλοι άνθρωποι̇ άνθρωποι όπως οι γονείς του ή ο σύντροφός του, για παράδειγμα, ή ακόμα χειρότερα, άνθρωποι άσχετοι με αυτόν που απλά έτυχε να βρίσκονται στη θέση του ρυθμιστή σε συγκεκριμένες συγκυρίες οι ο...

    Την προηγούμενη φορά παραλήρησα τις ζωές των ανθρώπων με τα ταξίδια που κάνουν τα καράβια και στάθηκα περισσότερο σε εκείνα τα καράβια που δεν άνοιξαν πανιά. Αναφέρθηκα και σε εκείνη την τρομερή συνήθεια στην οποία όλοι μας έχουμε εντρυφήσει˙ στο βόλεμα. Γιατί όμως αρκετοί από εμάς, ή και όλοι μας σε κάποια περίσταση ή έκφανση του βίου μας τείνουμε να «βολευόμαστε»?   Υπό μια πρώτη, επιφανειακή – ακόμα ίσως και επιπόλαια – θεώρηση, όντως φαίνεται ότι η προσπάθεια, ο κόπος, η φθορά που απαιτήθηκε προκειμένου για την επίτευξη ενός στόχου ο οποίος τελικά δεν ευοδώθηκε, πράγματι συνεπάγονται ένα παθητικό, ότι αποτελεί μια κινητοποίηση που δείχνει να έγινε μάταια αφού δεν απέφερε παρά μόνο κόστος και αρνητικά αποτελέσματα.   Είναι όμως έτσι? Ναι... Μπορεί να πει κανείς πως είναι  και  έτσι, ειδικά μάλιστα όταν οι προσπάθειες και τα ρίσκα, όλα και πάντοτε, αποτυγχάνουν για τον ένα λόγο ή για τον άλλο. Όμως, εφόσον οι στόχοι είναι ρεαλιστικοί και η καταβολή τη...

    E μείς οι άνθρωποι είμαστε λίγο σαν τα καράβια! Άλλα καράβια είναι μεγάλα, άλλα μικρά, ορισμένα όμορφα και καλόπλοα ενώ κάποια όχι και τόσο ίσως. Όπως και τα καράβια, έτσι και εμείς οι άνθρωποι ερχόμαστε σε αυτό τον κόσμο για να ταξιδέψουμε, έστω και αν τα δικά μας ταξίδια ενέχουν μια αλληγορική υπόσταση μάλλον αντί για την κυριολεξία των ταξιδιών που βάζουμε τα καράβια να κάνουν πλέοντας στους ωκεανούς του πλανήτη μας.   Σε κάθε περίπτωση, εάν με ρωτάτε ο κάθε ένας από εμάς φέρει την υποχρέωση να βγει από το λιμάνι του και να ταξιδεύσει̇  να ταξιδέψει μακριά, όσο μακριά όσο βάνει ο νους του και ενδεχομένως και ακόμα παραπέρα.   Προφανώς τα ταξίδια στην ανοιχτή θάλασσα – όπως και στη ζωή, άλλωστε – ενέχουν κινδύνους και πάντα θα υπάρχει το ενδεχόμενο το καράβι να ναυαγήσει. Είναι όμως ένας κίνδυνος τον οποίο δεν μπορεί κανείς να αποφεύγει για πάντα ή να τον αναβάλλει επ’αόριστον, οπότε μοιραία έρχεται η ώρα που θα πρέπει να πάρει το ρίσκο της καθέλ...

  Μέρα που είναι σήμερα, θα σας παραθέσω τις αναμνήσεις ενός κάποιου από μια βραδιά που του φάνηκε πως κράτησε για πάντα, αφού για εκείνον ήταν λες και σταμάτησε η γη να γυρίζει, σαν ο χρόνος να μπήκε σε αναστολή. Βυθισμένη πλέον στα βάθη του χρονικού ορίζοντα, τότε που ήταν ακόμα παιδί σχεδόν, νέος, και είχε όλη τη ζωή μπροστά του αλλά δεν το ήξερε τότε. Θυμάμαι εκείνη την ημέρα, την ημέρα που πρωτοφιλιθήκαμε. Ήταν αρχές κάποιου Δεκεμβρίου. Ήταν εκείνη η χρονιά που, επειδή ήμουν μαζί σου, μπορούσα να διακρίνω την ομορφιά παντού γύρω μου, ακόμα και μέσα από τις σπασμένες βιτρίνες και τους καμένους τοίχους μιας τυραννισμένης πόλης, ήταν εκείνη η χρονιά που δεν δίστασα να διασχίσω μια πλατεία που καίγονταν ...   Αν τον ρωτούσατε αγαπητοί μου αναγνώστες, θα σας ομολογούσε πως είναι φορές που αισθάνεται κανείς τη ζωή σαν ένα αλληλένδετο πλέγμα ευτυχίας και αγωνίας. Τόσο έντονη και θελκτική, σε αντιδιαστολή με τη συνήθη παρέλευση άχρωμων, μουντών ημερών που αθροιζόμενες μπορεί και...

  Γειά σας και πάλι. Είναι η τελευταία φορά που ακούτε από εμένα, μια και εγώ είμαι πλέον στον Παράδεισο και εσείς ακόμα στη γη, ενώ αφού πω και αυτά δεν θα έχω και άλλα να πω, εξάλλου. Λέγαμε, λοιπόν, πόσο καλή φωνή έχω και πως σ υχνά πυκνά, κάτι αόρατες φωνές ακούγονται να τραγουδούν συνοδεία οργάνων. Γενικά μου αρέσει η μουσική τους και την ακούω με ενδιαφέρον μήπως πάρω κάποια ιδέα για το δικό μου τραγούδι. Είναι, όμως, φορές που είτε «βιδώνομαι» είτε ενθουσιάζομαι και τότε τραγουδώ και εγώ μαζί τους, για να τους δείξω τι θα πει τραγούδι!     Μια και πιάσαμε τα περίεργα, φιλοσοφικά και μεταφυσικά σήμερα, εδώ θα ήθελα να σχολιάσω κάτι παράξενα που γίνονται με το φως του ήλιου. Ενώ είθισται να βγαίνει και να εμφανίζεται από μια συγκεκριμένη πλευρά του χώρου, είναι πολλές φορές που, εκεί που πέφτει και θα έλεγε κανείς ότι ξεκινάει να νυχτώνει, ξάφνου εμφανίζεται ένας άλλος ήλιος, ή μάλλον πολλοί άλλοι μικροί ήλιοι για να είμαι ακριβέστερος. Αυτοί οι ‘ήλιοι’ δεν φαίνετα...