Νοσταλγία για το μέλλον

 
   Μέλλον. Μεγαλώνοντας έμαθα – συνήθισα, αν προτιμάτε – να το φοβάμαι… Ίσως όμως ήρθε η ώρα να παύσω!
  Εδώ να πω ότι ο φόβος μου για το μέλλον, αν και σε κάποιες περιπτώσεις – σε αρκετές, μάλιστα – αποδείχθηκε βάσιμος, τελικά η πρωτογενής του αιτία υπήρξε η δική μου γενικότερη απαισιόδοξη θεώρηση των πραγμάτων.
 
  Βέβαια, θα με ρωτήσει κανείς, τι εννοώ αναφέροντας τη λέξη «μέλλον», τι είναι αυτό που με κεντρίζει?
  Ως μέλλον, λοιπόν, θα λέγαμε πως ο μέσος άνθρωπος, η μέση διάνοια – εγώ, δηλαδή – προσδιορίζει τη γραμμική αλληλουχία της προς τα εμπρός κίνησης του χρόνου στο διηνεκές, τουλάχιστον έτσι όπως γίνεται αντιληπτή μέσα από τις αισθήσεις μας και το νοητικό μας υπόβαθρο, καθώς επίσης και τις προσδοκίες ή τους φόβους που η κίνηση αυτή επιφέρει στον, ή συνεπάγεται για τον, καθένα από εμάς.
  Άρα, το μέλλον είναι ένας συνδυασμός μιας κοινής συνιστώσας – ή παραδοχής – η οποία μπορεί να εκληφθεί ως φυσικό μέγεθος, δηλαδή της παρέλευσης του χρόνου, και επιπλέον αυτού πολλών ατομικών αντιλήψεων και συναισθηματικών επενδύσεων οι οποίες δημιουργούν ένα παλίμψηστο εντός του οποίου η αντικειμενικά εκλαμβανόμενη ροή του χρόνου ρέει ξεχωριστά για τον κάθε ένα από εμάς.
 
  Το μέλλον και το παρελθόν μοιράζονται πολλά χαρακτηριστικά, αν και κατά αντίστροφο τρόπο, αφού το παρελθόν επίσης βασίζεται στην αντίληψή μας περί της κίνησης του χρόνου, μόνο που το παρελθόν αφορά στη ροή εκείνη που έχει κινηθεί ήδη, ενώ επίσης επίχρωματίζεται από τις υποκειμενικές προβολές κάθε ενός από εμάς.
  Αυτό που διαφέρει είναι ότι το παρελθόν έχει παρέλθει και άρα το γνωρίζουμε, ή τουλάχιστον έτσι νομίζουμε, εν αντιθέσει με το μέλλον που είναι εξ’ορισμού απρόβλεπτο και άγνωστο.
  Ακούγεται παράδοξο, αλλά αυτό που τελικά βρίσκω να είναι πιο ασαφές και από το μέλλον και από το παρελθόν είναι το παρόν! Για σκεφτείτε το λίγο, τι ακριβώς είναι το παρόν? Μπορεί να είναι η ἑκάστοτε παρούσα στιγμή που μέχρι να τη σκεφτεί κανείς εκείνη έχει ήδη παρέλθει, ή ίσως να μπορεί να ιδωθεί και υπό μία ευρύτερη κλίμακα η οποία όμως ενέχει μέρη του κοντινού μέλλοντος και παρελθόντος. Το παρόν λοιπόν, αν ιδωθεί αυστηρά ως η παρούσα χρονική στιγμή, στερείται της έννοιας της παρέλευσης του χρόνου. Αφορά σε μια συγκεκριμένη χρονική στιγμή, στατική, αμετάβλητη, και αποκρυσταλλωμένη στο διηνεκές.
 
  Λόγω του ότι έχω την πεντηκοστή επέτειο των γενεθλίων μου, κάνω διάφορες σκέψεις σχετικά με το αρκετά μεγάλο χρονικό διάστημα που έχει μεσολαβήσει από την ημέρα της γέννησης μου, εκεί κάπου στα μέσα της δεκαετίας του 1970, έως σήμερα. Νομίζω πως οι συνομήλικοί μου και εγώ, όταν ήμασταν νέοι πρέπει να είχαμε διαμορφώσει – ο καθένας μας ξεχωριστά – προσωπικές αντιλήψεις για το πώς φανταζόμασταν τον κόσμο μετά από τριάντα, ας πούμε, χρόνια και καθένας από εμάς έκανε προβολές για το άτομό του μέσα στον κόσμο του προσδοκώμενου μέλλοντος βασιζόμενος στα ερεθίσματα, τις γνώσεις και την κουλτούρα εκείνης της εποχής˙ μια κοινή και εν πολλοίς ενιαία ροή πληροφοριών διυλισμένη από το προσωπικό φίλτρο του καθενός μας.
 
  Τότε, για εμένα προσωπικά, ήταν το μέλλον των τεχνολογικών θαυμάτων, με τα ιπτάμενα αυτοκίνητα, αλλά και της κοινωνικής ισότητας και δικαιοσύνης, αφού, ζώντας στον τότε πιο ισότιμο και πιο δίκαιο από το σημερινό κόσμο, πίστευα ότι το μέλλον θα μας επιφύλασσε μια παγκοσμιοποιημένη κοινωνία ισομερούς διασποράς της ευμάρειας καθώς και σημαντικών τεχνολογικών επιτευγμάτων.
  Ως προς το ένα σκέλος – εκείνο της διασποράς της ευμάρειας –δυστυχώς τίποτε από όσα φανταζόμουν δεν ευοδόθηκε. Τουναντίον… Η δε παγκοσμιοποίηση επιτεύχθηκε μεν, αλλά όχι όπως τη φανταζόμουν εγώ αφελώς, αλλά όπως την δρομολόγησαν οι μεγιστάνες του πλούτου. Ως προς το σκέλος των αφάνταστων τεχνολογικών επιτευγμάτων, αυτά μπορώ να πω ότι πράγματι ήρθαν, αν και κατά ένα τρόπο πολύ διαφορετικό από ότι θα φανταζόμουν τότε που ονειρευόμουν ιπτάμενα αυτοκίνητα αλλά δεν μπορούσα να διανοηθώ κινητά smartphones και tablets των οποίων οι οθόνες θα καθήλωναν τα μάτια των ανθρώπων σε μια αέναη αιχμαλωσία.
 
  Αυτή ακριβώς είναι και η νοσταλγία για το μέλλον. Είναι η νοσταλγία για εκείνο το μέλλον που τότε είχε βασιστεί στις συνεπαγωγικές συμπερασματικές μας υποθέσεις, αλλά όμως αυτό που ήρθε τελικά μάλλον δεν ήταν αυτό που φανταστήκαμε τότε.
 
  Η νοσταλγία υπάρχει˙ το ίδιο και ο φόβος. Ας κάνουμε όμως αυτά τα δύο συστατικά την κινητήριο δύναμη που θα μας οδηγήσει να μη νοσταλγήσουμε και το μέλλον αυτού του παρόντος όπως νοσταλγούμε το μέλλον ενός προ τριακονταετίας παρελθόντος, δηλαδή αυτό που τώρα είναι το παρόν.

  Aν σας άρεσε διαβάστε το άλλη μια φορά υπό τους ήχους του Ain't Talkin' Bout Dub, των Apollo 440. Με κάποιο τρόπο είναι ένα τραγούδι το οποίο θυμάμαι εδώ και τριάντα χρόνια, από τότε που το πρωτοάκουσα ήταν στα αυτιά μου ένα άκουσμα που με παρέπεμπε στο "μέλλον". 
 https://www.youtube.com/watch?v=RkFKbd0LraY&list=RDRkFKbd0LraY&start_radio=1

Comments

Popular posts from this blog

Ευγενίου Καραβία

Οι γάτες της Ψερίμυθου

Μπριάμ από αυτοκρατορική γενιά